Alüminyum Hakkında
Alüminyum, yeryüzünde oksijen ve silisyum’dan sonra en çok bulunan üçüncü element olmasına rağmen, endüstriyel çapta üretimi 1886 yılında elektroliz yönteminin kullanılmaya başlanması ile gerçekleşmiştir.Alüminyum, diğer çok kullanılan metaller olan demir, kurşun ve kalay gibi, doğada bileşikler halinde bulunur. Alüminyumu oksit halindeki bileşiğinden ilk ayıran ve elde eden kişi, 1807 yılında, Sir Humprey Davy olmuştur. Daha sonra, Hans Christian Oersted, Frederick Wöhler ve Henri Sainte-Clairre Deville, alüminyum eldesinde yenilikler getirmişlerdir.
Alüminyumun endüstriyel çapta üretimi ise, 1886 yılında ABD’de Charles Martin Hall ve Fransa’da Paul T. Heroult’un birbirlerinden habersiz olarak yaptıkları elektroliz yöntemi ile başlamıştır. Bu, günümüzde halen kullanılan yöntem olduğundan, 1886 yılı alüminyum endüstrisinin başlangıç yılı olarak kabul edilir. 1886 yılında Werner Von Siemens’in dinamoyu keşfi ve 1892 yılında K.J.Bayer’in, boksitten alümina eldesini sağlayan Bayer prosesini bulması ile alüminyumun endüstriyel çapta üretimi çok kolaylaşmış ve bu en genç metal, demir çelikten sonra dünyada en çok kullanılan ikinci metal olmuştur.
Alüminyum Nedir ?
Dünyamızda en çok bulunan metallerden olmasina karsilik, saf halde bulunmadigindan geç kesfedilen bir metaldir.Bu nedenle “genç metal” diye adlandirilir. Geç kesfedilmesine ragmen alüminyum hafiflik, kolay sekillenme, alasimlandirma, isil islem tatbiki ile yüksek dayaniklilik kazanma, yüksek isi ve elektrik iletkenligi ve yüzeyinin çesitli sekillerde kaplanmasi ile renklendirilebilme özelliginden dolayi kisa zamanda bir çok endüstrinin vazgeçilmez metali olmus, demir ve çelikten sonra en çok kullanilan metal haline gelmistir. Dünyada ilk defa 1885 yilinda Paris’te teshir edilmistir. Birincil alüminyum üretimi ilk, 1888’de Fransiz Herault ve Amerikan Hall’in bulduklari (Hall-Herault yöntemi)yöntemle elde edilmistir. Alüminyum kullanimi son 25 yil içinde ise hizli bir tempoda yayginlasmistir. Alasimlandirildiginda yogunlugundaki küçük artislara karsin, dayanikliliginda önemli artis olur. Dayanikliliginin agirligina oranla çok yüksek olmasi en önemli özelligidir. 660 °C ‘de ergir, 2056 °C ‘de kaynar. Alüminyum elde edilen mineraller: Boksit, Nefelin, Alünit, Kil. Alüminyum ürünler iki yöntemle üretilir:
1. Ekstrüzyon;Profil üretimi
2. Haddeleme;Levha,folyo üretimi
Alüminyumun yüzey islemleri ve renklendirmesi iki yöntemle yapilir:
1. Eloksal
2. Elektrostatik Toz Boya
Türkiye’de birincil alüminyum üretimine 1974 yilinda Seydisehir Alüminyum Tesisleri’nde baslanmistir. Ülkemizde tüketim Dünya ülkelerine göre kisi basina düsük seviyelerde kalmistir; Kisi basina yillik alüminyum tüketimi ABD’de 27 kg .,Avrupa’da 13 kg , Türkiye’de ise 3 kg .dir.
Neden Alüminyum ?
Alüminyum, kullanıldığı mekanda bulunan hertürlü cisim ile uyum sağlayabilecek en fazla seçeneği verebilen bir metaldir. bunun iki temel sebebi vardır.* Teknolojik açıdan sonsuz sayıda profil üretimi mümkündür.* Metalik veya lake görünümü verecek şekilde renklendirme imkanı vardır. Metalik görünüm eloksal tekniği ile ayna parlaklığından kahverengi, siyah, mavi, sarı tonları ve naturel gümüş renginde verebilir. Lake görünüm ise elektrostatik toz boyama tekniği ile 100’ü aşkın renk seçeneğinde verebilir.
Alüminyumun Genel Özellikleri :
1. Alüminyum hafiftir. Aynı hacimdeki bir çelik malzemenin ağırlığının ancak üçte biri kadar ağırlıktadır.
2. Alüminyum, hava şartlarına, yiyecek maddelerine ve günlük yaşamda kıllanılan pek çok sıvı ve gazlara karşı dayanıklılık.
3. Alüminyum yansıtma kabiliyeti yüksektir. Gümüş beyaz renginin bu özelliğe olan katkısı ile beraber gerek iç gerekse dış mimari için cazibeli bir görünüme sahiptir. Alüminyum bu güzel görünümü, anodik aksidasyon(eloksal), lâke maddeleri vs. gibi uygulamalar ile uzun müddet korunabilir. Hata birçok uygulamada tabii oksit tabakası bile yeterli olur.
4. Çeşitli alüminyum alaşımlarının mukavemeti, normal yapı çeliğinin mukavemetine denk veya daha yüksektir.
5. Alüminyum elastik bir malzemedir.Bu nedenle ani darbelere karşı dayanıklılık düşük sıcaklarda azalmaz. (Çeliklerin, düşük sıcaklıklarda ani darbelerde mukavemeti azalır.)
6. Alüminyum, işlenmesi kolay bir metaldir. Öyle ki, kalınlığı 1/100 mm. den daha ince olan folyo veya tel haline getirilebilir.
7. Alüminyum ısı ve elektriği bakır kadar iyi iletir.
8. Alüminyum’a şekil vermek için döküm, dövme, haddeleme, presleme, estrüzyon, çekme gibi tüm metodlar uygulanabilir